Early Childhood Caries Hmong
Hniav Lwj Thaum Yog Menyuam Yaus
California Dental Association
Qhov chaw tso siab tau los qhia txog kev kho hniav
Hniav Lwj Thaum Yog Menyuam Yaus (Early Childhood Caries [ECC]), tseem hu ua Hniav Lwj Los Ntawm Noj Menyuam Lub Raj Mis (Baby Bottle Tooth Decay [BBTD]), yog ib tug kab mob uas ua rau cov menyuam hniav lwj. Feem ntau nws pib saum cov hniav ntawm hauv ntej, ces mus rau cov hniav puas. Qhov tsis zoo tiag, txog thaum uas cov niam txiv feem coob pom qhov hniav lwj ntawv ces, tej zaum nws twb lig heev uas yuav ua tau dab tsi rau lawm. Li no nws thiaj li tseem ceeb uas yuav tau nkag siab txog qhov tias yog vim li cas ho muaj ECC thiab kawm los pab tiv thaiv qhov ntawv ua ntej nws yuav pib.
YOG VIM LI CAS HO MUAJ ECC?
Lub hauv paus ntawm ECC yog -- txaus ceeb -- koj tus menyuam lub raj mis los sis lub khob haus mis. Hais meej tshaj yog seb dab tsi nyob hauv lub raj mis los sis lub khob thiab seb koj tus menyuam noj hov ntev yog qhov teeb meem loj tshaj plaws. Txhua zaus koj pub cov kua qab zib xws li mis, kua txiv, thiab tseem yog cov kua mis los ntawm lub mis los thiab, lawv yuav ua tau ib co kab uas nplaum nplaum hu ua quav hniav uas yog ib yam kab mob kis ceev heev uas muaj tas li rau ntawm cov hniav. Ua ke, lawv ua ib co acids uas tom thiab ua kom tus hniav qhov txha hniav laus ntawv yaj, uas ua rau muaj kab noj hniav. Qhov uas twb paub tseeb lawm, koj yuav cheem tsis tau qhov uas pub cov khoom noj uas zoo rau koj tus menyuam - qhov yuav dag tau yog tshwj seb thaum twg, li cas thiab tsawg zaus uas koj pub lawv.
Piv txwv li, tsis txhob siv lub raj mis uas muaj cov kua qab zib rau hauv los ntxias koj tus menyuam thaum mus pw, lub sij hawm pw tsaug zog los sis mus ntev heev thaum nruab hnub. Thaum uas qhov no yuav ua rau kom nws ntsiag ib pliag, cov kua no yuav nyob ib ncig ntawm koj tus menyuam cov hniav thiab cov pos hniav. Yog lawv nyob ntev zuj zus rau ntawm koj tus menyuam lub qhov ncauj, nws yuav muaj kab noj hniav heev dua. Ib txoj cai uas zoo siv yog puag koj tus menyuam thaum uas noj mis, tshem lub mis thaum uas koj tus menyuam tsaug zog lawm thiab nco ntsoov muab ib txoj phuam ntub ntub los so koj tus menyuam cov hniav los sis cov pos hniav thaum uas pub mis rau noj tas. Lub raj mis los sis lub khob haus mis uas nrog tus menyuam ntev ntev yuav tsum tau ntim dej rau hauv xwb.
Ntxiv thiab, tam sim no pom tau hais tias cov leej niam, los sis tus neeg uas tu ntawv, yog lub hauv paus uas ua rau kom muaj cov kab noj hniav rau lawv cov menyuam. Cov menyuam tsis yog yug los es twb muaj cov kab mob noj hniav lawm. Lawv raug “kis” thaum uas lawv tseem me. Tsis txhob ua cov cwj pwm uas “koom” nrog koj tus menyuam, xws li siv nws rab diav los saj cov khoom noj los sis ntxuas lub txiv mis yas (pacifier) uas muab tso rau hauv koj lub qhov ncauj ua ntej.
YUAV TIV THAIV TAU ECC LI CAS?
Yog hais tias leej niam los sis tus neeg tu ntawv muaj kab noj hniav, tej zaum tus menyuam yuav tau tus kab noj hniav ntawv thaum me thiab yuav muaj kab noj hniav tib yam. Nws yog ib qho tseem ceeb uas yuav tau mus cuag koj tus kws kho hniav uas yog ib tug neeg koom hauv California Dental Association (CDA), kom nws thiaj li kho tau cov kab noj hniav hauv koj lub qhov ncauj. Tej zaum nws tseem yuav tawm tswv yim txog lwm txoj kev uas yuav pab ua kom tsis txhob muaj cov kab noj hniav, xws li yaug ncauj uas siv cov tshuaj uas muaj ceem uas nws sau mus yuav los sis zom cov gum uas muaj cov tshuaj xylitol uas txo cov kab mob. Peb paub lawm hais tias cov leej niam uas lub qhov ncauj muaj kev kaj huv, tsis muaj kab noj, yuav tau cov menyuam uas muaj kev kaj huv ntawm cev thiab tsis muaj kab noj hniav coob dua.
Nws tseem yog ib qho tseem ceeb uas yuav tsum xyuas kom koj tus menyuam lub qhov ncauj huv thaum uas tsis noj lawm. Siv ib daim ntaub ntub dej los sis ib daim ntaub nyias los so cov quav hniav ntawm koj tus menyuam cov hniav thiab cov pos hniav tawm tom qab noj mis thiab noj cov khoom txom ncauj tas. Koj yuav pib txhuam tau koj tus menyuam cov hniav uas xuas ib tug menyuam txhuam hniav uas muag muag, uas tsis txhob siv tshuaj txhuam hniav, thaum uas thawj tus hniav tuaj. Thaum uas koj tus menyuam yog ib tug menyuam txawj mus kev lawm (toddler) thiab koj pib siv tshuaj txhuam hniav, tsuas siv me me li lub noob taum xwb. Koj tus menyuam thawj lub sij hawm uas teem mus soj ntsuam yuav tsum tau teem tom qab nws cov hniav pib tshwm thiab nws yuav yooj yim dua yog koj puag koj tus menyuam rau ntawm koj txhais ncej puab es zaum ntawm rooj thaum uas koj tus kws kho hniav CDA saib hauv koj tus menyuam lub qhov ncauj. Qhov no yuav pab koj tus menyuam kom nws swm mus tom tus kws kho hniav qhov chaw ua hauj lwm thaum ntxov.
Ntxiv thiab, cov niam txiv ua ib txoj hauj lwm uas tseem ceeb hais txog kev txhom tias muaj kab noj hniav thaum ntxov. Yog yuav soj ntsuam xyuas cov kab noj hniav no, niam txiv yuav tsum tau “tsa daim di ncauj” es xyuas seb puas muaj tej tee dawb dawb nyob rau ntawm cov hniav. Cov tee dawb dawb no yog cov uas qhia tias muaj kab noj hniav thaum ntxov thiab, yog hais tias pom muaj nyob rau ntawm koj tus menyuam cov hniav, nws yog ib qho uas qhia tias yuav tsum tau kom ib tug kws kho hniav soj ntsuam koj tus menyuam. Tus kws kho hniav tej zaum yuav muab cov tshuaj fluoride tso rau ntawm koj tus menyuam cov hniav li ob peb lub hlis kom nws pab tiv thaiv ntxiv rau cov cheeb tsam uas raug “puas tsuaj” ntawm tus txha hniav laus.
FLUORIDE TSEEM CEEB
Yog hais tias koj lub zej zos cov dej tsis tau fluoridated, koj tus kws kho hniav uas yog ib tug neeg koom hauv CDA tej zaum yuav xav kom siv cov fluoride ntxiv rau koj tus menyuam. Qhov no nws pab koj tus menyuam cov hniav kom nws tuaj cov txha hniav laus uas muaj zog thiab khov los tiv thaiv kev lwj. Tseem xav kom thaum uas koj tus menyuam loj hlob tuaj, kom siv cov tshuaj rau hniav uas muaj fluoride los pab tiv thaiv ntxiv rau tus hniav. Thaum mus soj ntsuam hniav, feem ntau yuav siv cov fluoride uas muaj zog heev, xws li gels los sis tshuaj los tiv thaiv (varnishes).
Kev noj haus kom zoo thiab pub koj tus menyuam kom zoo, nrog rau kev mus soj ntsuam hniav kom raws sij hawm, yog txoj kev uas zoo tshaj los tiv thaiv kom tus menyuam qhov kev kaj huv hauv qhov ncauj.
800.CDA.SMILE
cda.org